: انـتـخـاب قـالـب


امروز :
اگر زندگیت را درست بسازی طلوع آرامش در زندگی را با تمام وجودت حس خواهی کرد !  رَبِّ اشْرَحْ لِی صَدْرِی وَیَسِّرْ لِی أَمْرِی وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِّن لِّسَانِی یَفْقَهُوا قَوْلِی           پروردگارا سینه ام را [براى تحمل این وظیفه سنگین ]گشاده گردان، وكارم را برایم آسان ساز، وگِرِهى را [كه مانع روان سخن گفتن من است ]از زبانم بگشاى.                    پروردگارا برای ما از همسران وفرزندانمان روشنی دیدگان (نسل های صالح وپاک ومتّقی)عطا کن ومارابرپرهیزگاران (درمسابقه به سوی ایمان یا رهبری دراصول وفروع ومعارف)پیشوا گردان. - فرقان آیه 74
تاریخ : شنبه 31 اردیبهشت 1390 ساعت:06:02 ب.ظ
گفتمان شب پنج شنبه 29/02/90 شروع، ساعت 21:10(جلسه دهم)

پدر : یكی از مهم ترین حركت های احیاء گرانه علمای شیعه كه فتوای تاریخی تحریم تنباکو به دست مرحوم میرزای شیرازی بود ، ثابت كرد كه توان بسیج عمومی مردم برای غلبه بر استبداد داخلی و استعمار خارجی وجود داره.

مریم : بله دقیقا! این حادثه ی بزرگ تاریخی باعث ایجاد تفكر نوین انقلابی شیعه شد ،قضیه هم از این قرار بود كه : ناصرالدین شاه قاجار در سفر سوم خودش به فرنگ(1306ق)، امتیاز انحصاری دخانیات، توتون و تنباکو رو در داخل و خارج به یک شرکت انگلیسی واگذار کرد. البته این امتیازنامه در 1308ق / 1890م به امضا رسید. این امتیاز از اونجا که منافع هزاران کشاورز، کارگر و بازرگان ایرانی و اقتصاد ایران رو به بیگانه واگذار می کرد، از زیان بارترین امتیازات بود. اما طولی نكشید که علمای شیعه و بازرگان ها با هم به مخالفت با این موضوع قیام کردند.1

پدر : درسته دخترم! علماء از جایی که این امتیازنامه رو وسیله ای برای تسلط اجنبی بر یه کشور اسلامی ارزیابی می كردند و مقاصد دینی و هویت دینی جامعه رو در مخاطره می دیدن و همین طور تجّار نیز منافع اقتصادی خودشون رو با خطر بزرگی مواجه می دیدند، به مخالفت برخاستند. سرازیر شدن انگلیسی ها به ایران و مغایرت اعمال و رفتار و اقدامات اون ها با فرهنگ و معتقدات مذهبی مردم، به مخالفان فعالیت کمپانی رژی افزود و به تدریج جریانی عظیم به رهبری روحانیّت شکل گرفت.1

مادر : پس این جا عامل موفقیت دیگر روحانیت مشخص می شه ، توان ایجاد اتحاد و انسجام ملت !

محمد : بالاخره دولت مجبور شد در مقابل ملت عقب نشینی و الغای امتیازنامه رو اعلام كنه، حتی بنابر رساله ی دخانیه ی ملا محمد علی هیدجی، حکم میرزای شیرازی همون نیم روز اول تا صد هزار نسخه رسید و باعث شگفتی ایرانی ها و تعجب خارجی ها شد. هیدجی می گه كه: « حتی بانوان و نوکران ناصرالدین شاه از کشیدن توتون و تنباکو امتناع کردند، به طوری که هیچ کس را یارای آن نبود که در خیابان به حال معامله یا مصرف تنباکو دیده شود. شایع بود که حتی مسیحیان و یهودیان هم تحریم شرعی را رعایت می کردند. » كه چنین رخدادی در نوع خودش در دنیا بی نظیر بود !2

پدر : حالا كمی در مورد زمان حكومت احمد شاه قاجار حرف بزنیم، زمانی كه جامعه ی ایران گرفتار یك حکومت ضعیف بود و ناامنی بیداد می كرد. در این فضای ناامن و نامساعد حرکت های اصلاحی و بیدارگرانه دچار رکود شد كه اگه غیر از این بود می شد در سال های آینده از شکل گیری حکومت دیکتاتوری به رهبری رضاخان جلوگیری کرد. البته یك نكته این جا وجود داره و اون این كه در این سال ها، به ویژه سال های منتهی به تأسیس حکومت پهلوی، حرکت ها و نهضت هایی با صبغه ی اسلامی و ضد استبدادی و استعماری، چون نهضت جنگل به رهبری میرزا کوچک خان جنگلی در گیلان و قیام شیخ محمد خیابانی در تبریز به وجود اومدند که باز هم تحت الشعاع گرایش به تمرکز و امنیت خواهی قرارگرفته و از میان رفتند.3

مریم : البته من با استفاده از یك منبع موثق فهمیدم كه دلیل دیگه ی به نتیجه نرسیدن این حرکت ها، عدم اتحاد با علمای با نفوذ شیعه و مرجعیت دینی بود و همین طور قرائت های خاصی از اسلام که به طور كلی نمی تونست از پایگاه مرجعیت تأیید و تقویت بشه.4

پدر : بله دخترم، مهم اینه كه حرکت خیابانی و جنگلی ها رو نمی شه از منظر بیداری اسلامی بررسی کرد؛ چون دیدگاه های اسلامی اون ها با دیدگاه علمای اصول گرا، که مهم ترین ویژگی اون آمیختگی دین و سیاست هستش، تفاوت داشت و در اون قیام ها به جدایی دین از سیاست تأکید شده بود! اما در مخالفت با استیلای کفار و بیگانه ها در امور و سرنوشت مسلمین، نظرها و دیدگاه های مشابهی داشتن و این موضوع در حرکت های ضد استبدادی و ضد استعماری بعدی نیز محرک مؤثری بوده.4

مادر ‌: حدس می زنم كه مرور تاریخی مون بر سلسله ی قاجار تموم شده باشه و از جلسه بعد باید بریم سراغ دوره ی پهلوی.

پدر : بله دقیقا! جلسه بعد ان شاءالله در مورد حوادثی كه دوره ی پهلوی اتفاق افتادن صحبت می كنیم.

منابع:
1. حسین آبادیان ، اندیشه ی دینی و جنبش ضد رژی در ایران ص 71-80
2. محمد علی هدجی ، رساله ی دخانیه ، به كوشش علی اكبر ولایتی ، تهران ، مركز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه ، 1381 ، ص 52-53
3.علیرضا ملایی توانی ، مشروطه و جمهوری ، ریشه های نابسامانی نظم دموكراتیك در ایران ، تهران ، گستره ، 1381 ، ص 175-162
4. فرهنگ و تمدن اسلامی ، دكتر علی اكبر ولایتی ، ص 255

پایان جلسه ساعت 22:25،{به امید روزی که طلوع آرامش در زندگی بشریت سایه گستر شود.پس به امید آن روز! }
                                           -->کپی برداری از منابع وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است<--




طبقه بندی: مادران،  پدران،  دختران،  پسران، 
برچسب ها: مرحوم میرزای شیرازی، تنباکو، ناصرالدین شاه قاجار، ملا محمد علی هیدجی، بانوان و نوکران ناصرالدین،
به اشتراک گذاری:
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
ارسال توسط محمد رسول
نمایش نظرات 1 تا 30