: انـتـخـاب قـالـب


امروز :
اگر زندگیت را درست بسازی طلوع آرامش در زندگی را با تمام وجودت حس خواهی کرد !  رَبِّ اشْرَحْ لِی صَدْرِی وَیَسِّرْ لِی أَمْرِی وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِّن لِّسَانِی یَفْقَهُوا قَوْلِی           پروردگارا سینه ام را [براى تحمل این وظیفه سنگین ]گشاده گردان، وكارم را برایم آسان ساز، وگِرِهى را [كه مانع روان سخن گفتن من است ]از زبانم بگشاى.                    پروردگارا برای ما از همسران وفرزندانمان روشنی دیدگان (نسل های صالح وپاک ومتّقی)عطا کن ومارابرپرهیزگاران (درمسابقه به سوی ایمان یا رهبری دراصول وفروع ومعارف)پیشوا گردان. - فرقان آیه 74
تاریخ : پنجشنبه 4 شهریور 1389 ساعت:10:48 ب.ظ

سؤال:

سؤال من در مورد مقام زن در اسلام است. گر چه پس از اسلام زن مقام والایی در خانواده و اجتماع بدست آورد، و از منجلاب فساد جاهلیت بیرون آمد و اسلام به او حیثیت داد، ولی از جهاتی دیگر او را در تنگنا قرار داده ومقامش را پستتر نمود. احادیث زیادی داریم كه زن را موجودی احمق، بیوفا و عامل فساد نامیده اند. چرا حضرت علی(ع) مخالف حقوق زن بودند؟! من كه شیعه هستم و قلبی مالامال از عشق به اهل بیت(ع) دارم، چه كنم وقتی میبینم هم جنسان من در تمام ادیان الهی ارزش چندانی ندارند؟! من از زن بودن خود احساس شرمندگی می كنم. وقتی حتی قرآن هم، مردان را بر زنان برتری داده است، و فرموده: مردان بر زنان سرورند و ما گروهی را برگروهی دیگر سرور و رهبر قرار دادیم.
و حضرت علی(ع) خطاب به فرزند خود امام حسن(ع) میفرمایند: از مشورت با زنها پرهیز كن؛ زیرا نظر آنها به نقص و عیب است و تصمیم آنها به سستی و ... .
رسول اكرم(ص) می فرمایند: زن چون پیش آید مانند شیطان است و باز چون پشت كند مثل شیطان خواهد بود. و به هر صوررت، راهزن ایمان و فریبنده انسان و منحرف كننده دلهای مردم میباشد. نیز روایت است كه پیامبر روزی در وقت صبح به جانب زنها رو كرد و مقابل ایشان توقف نموده و فرمود: ای جماعت زنان! ندیده ام مانند شما افرادی را كه از جهت عقل و دین ضعیف باشند و در عین حال دلهای صاحبان خرد را جلب كرده و مفتون خود نمایند. من بیشتر اهل آتش را از شما دیدم.
در حدیثی دیگر می فرمایند: شما زنها اكثریت اهل جهنم را تشكیل می دهید. زنی پرسید یا رسول الله برای چه؟ فرمود:شما بدگویی، بسیار و طرد و لعن زیادی به دیگران می نمایید. و در مقابل شوهر و افراد فامیل كفران نموده و خوبیهای آنها را نادیده  می گیرید. و در این حال، رأی شما كوتاه و دین شما ضعیف است. زنها گفتند: كوتاهی فكر و ضعف دین ما از كجاست؟ فرمود: دلیل نقصان فكر شما، این است كه: پروردگار متعال، شهادت دو نفر از شما را به جای شهادت یك مرد قرار داده است. اما نقصان دین شما به این دلیل است كه، هر ماه روزها و شبهایی می گذرد،بی آنكه مقابل پروردگار سجده كرده و عبادت او را انجام دهید.
این مسایل برای من مبهم است كه چرا شهادت دو زن در برابر یك مرد است؟
چرا عادت ماهیانه، دلیل ضعف دین تلقی شده؟
آیا خدا عادت ماهیانه را برای تمسخر زن قرار داده؟! یا برای این كه در این چند روز اذیت و آزار ببیند؟! یا این كه به مصلحت زن است و موجب پاكیزگی جسم؟!
یا نویسنده ای در كتابش پس از ذكر حدیثی از امیرالمؤمنین (به این مضمون): «پرهیز كنید از ضررهای زنهای بد و از زنهای خوب بر حذر باشید. و هر گاه به كار نیكویی شما را امر كردند، اطاعت نكنید، تا در برآوردن منكرات و اطاعت امور ناشایست از شما توقع نداشته باشند». نوشته بود: "اگر مرد در امور خود تحت تأثیر خواسته های زن قرار گرفته و رعایت رضایت او را كند از پیشرفت و موفقیت محرم خواهد ماند."
یا نویسنده ای در كتابش پس از ذكر حدیثی از امیرالمؤمنین (به این مضمون): «پرهیز كنید از ضررهای زنهای بد و از زنهای خوب بر حذر باشید. و هر گاه به كار نیكویی شما را امر كردند، اطاعت نكنید، تا در برآوردن منكرات و اطاعت امور ناشایست از شما توقع نداشته باشند». نوشته بود: "اگر مرد در امور خود تحت تأثیر خواسته های زن قرار گرفته ورعایت رضایت او را كند از پیشرفت و موفقیت محرم خواهد ماند."
حضرت علی(ع) در این حدیث بطور كلی نظر زنها و حضورشان را مردود میداند، یا او را فقط برای بقای نسل وارضای شهوت لازم می داند.
آیا كسی نبود به این آقای مؤلف بگوید: كسی كه نه ماه زحمت بارداری و بزرگ شدن شما را كشید، مرد بود یا زن؟
رسول اكرم(ص) می فرمایند: زنها را در غرفه های بالا جای ندهید؛ و به آنان كتابت یاد نداده، و ریسندگی و تفسیرسوره نور را به ایشان بیاموزید.
آری! زن باید از حق دانش، اظهار نظر، تصمیم و ... محروم باشد و تماماً دنباله رو باشد!
رسول اكرم(ص) در حدیثی دیگر میفرمایند: زنها از جهت گفتن ناقص و منطق آنها ضعیف بوده، و وجودشان پوشیدنی است. پس آنها را در خانه ها محفوظ نگه دارید، و ضعف گفتارشان را با سكوت جبران كنید.
حدیثی دیگر: اگر ممكن بود دستور دهم كسی غیر از پروردگار سجده شود، سفارش می كردم كه زنها در مقابل شوهرانشان سجده كنند. سوگند به خداوند زن نتواند حقوق مربوط به پروردگار را بجا آورد، تا هنگامی كه حقوق شوهرش را انجام نداده است.
یعنی زن عیب بشریت است. او را پنهان كنید تا موجب خجالت شما نشود. چون احمق است، در مقابل سؤالاتش سكوت كنید. آیا حدیثی داریم كه بگوید عبادت مرد قبول نیست، مگر آنكه آسایش همسرش را تأمین كرده باشد؟! یاحتی با او مهربان باشد؟!
آه خدایا! آیا این عدالت توست؟ مگر نه این است كه قرآن فرموده: برتری به تقواست؟ پس چرا مرد را موجود برترنامیده اند؟ آیا تبعیض نیست اگر زنی شب را به صبح رساند و شوهرش از او ناراضی باشد، تمام فرشتگان تا صبح او رالعن خواهند نمود؟! (گر چه حق با او باشد؟) یعنی ای زن، تو باید غلام حلقه بگوش مرد باشی و دم برنیاوری؟! زیرا درآن صورت ملعون پروردگار و فرشتگان خواهی بود؟ آیا این ضعف اسلام نیست؟ آیا این عدل است؟! آیا فقط مردان ایمان پایدار دارند؟ من از وقتی این مسایل را فهمیدم نماز نمی خوانم؛ زیرا در شرایطی كه در مقایسه با برادرانم نمازآنها مقبول تر است، گر چه ایمان من قویتر باشد، چرا نماز بخوانم؟ و تا وقتی این مسایل برایم روشن نشود، هرگز سربر سجده نخواهم گذاشت.

جواب:

خواهر گرامی، نخست توجه شما را به آیه ای از سوره حجرات جلب میكنیم: (یا ایُّها الناس اِنَّا خلَقناكم من ذَكَرٍ و اُنثی و جَعلناكم شعوباً و قَبائلَ لِتَعارفوا انَّ اَكرمَكُم عِندالله اتقیكم)
یعنی ای مردم! ما شما را از مرد و زنی آفریدیم و شما را شعبه شعبه و قبیله قبیله قرار دادیم تا بدین ترتیب، یكدیگر رابشناسید (زیرا همه یك رنگ و یك شكل بودید، یكدیگر را از هم تمیز نمی دادید و امكان شناسایی میسر نمی شد) وبدانید گرامیترین شما نزد خدای متعال باتقواترین شماست.
حال توجه كنید به اولین آیه از سوره نساء كه میفرماید: «یا ایُّها الناسُ اتَّقوا ربَّكُمُ الَّذی خَلَقَكُم مِن نَفْسٍ واحِدَةٍ وَ خَلَقَمِنْها زَوْجَها وَ بَثَّ مِنْهُما رِجالاً كَثیراً وِ نِساءً وَ اتَّقوا اللهَ الَّذی تَسائَلونَ بِه وَ الأرْحام ...»
یعنی، ای مردم! در برابر خداوند تقوا داشته باشید. (از گناه و شرارت بپرهیزید) پروردگاری كه شما را از یك سرشت ونفس واحد آفرید، و از همان نفس، همسرش را نیز پدید آورد. و از آن دو (آدم و حوا) مردان و زنان زیادی را پراكنده كرد. و در مورد خدایی كه به خاطر او از همدیگر درخواست می كنید، درباره اقارب و ارحام خود تقوا پیشه كنید.
ملاحظه می فرمایید كه در مسأله آفرینش از نظر قرآن كریم، تفاوتی میان مرد و زن وجود ندارد. و هر دو از یك سرشت وگوهر آفریده شده اند.
آیه 195 سوره آل عمران می فرماید:
«فَاسْتَجابَ لَهُمْ رَبُّهُم ا¤نّی لااُضیعُ عَمَلَ عامِلٍ مِنْكُم مِن ذَكَرٍ أو أُنثیَ بَعْضُكُم مِن بَعْض»
وقتی عده ای از مردم با ایمان و خداپرست، از خداوند می خواهند آنها را از اهل جهنم قرار ندهد و گناهانشان رابیامرزد، پروردگار در پاسخ می فرماید: دعایشان مستجاب شد. و آنها بدانند كه من عمل نیك آنها را چه مرد باشند وچه زن، ضایع نخواهم كرد.
به تعبیر آخر آیه «بعضكم من بعض» توجه كنید یعنی؛ در نظر من ـ كه آفریدگار شما هستم ـ مرد و زن شما یكسان است.و اگر مؤمنی عمل صالح انجام دهد به او پاداش خواهم داد. اما این كه مرد یا زن باشد، در پاداش فرقی نمی كند.
از نظر حقوقی نیز قرآن كریم، مرد و زن را مورد توجه قرار داده و میفرماید: «ولَهُنَّ مِثْلُ الَّذی عَلَیْهِنَّ»
یعنی هر حقی كه مرد بر گردن زن دارد، به همان اندازه زن نیز بر عهده مرد حقوقی دارد.
نیز می فرماید: للرِّجالِ نَصیبٌ مِمَّا اكْتَسَبوا وَ لِلنِّساءِ نَصیبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ
 یعنی برای مردان از تلاشهای اقتصادی آنها بهره هایست و برای زنان نیز همان بهره از تلاشهای اقتصادی آنهاست؛ نه این كه مردان بتوانند ناحق سهم آنها را نیز به خوداختصاص دهند.
در مورد حسن معاشرت با زنان نیز میفرماید: و عاشِرُوهُنَّ بالمَعْروف یعنی با روش نیك با زنان زندگی نمایید.
اكنون به روایاتی كه در این زمینه هست، توجه فرمایید:
1. امام صادق(ع) میفرمایند: درباره دو دسته از افراد كه ممكن است ضعیف واقع شوند از خدا بترسید. كسی كه این روایت را از حضرت شنیده است می گوید مقصود حضرت، زنان و یتیمان بودند.
2. امام صادق(ع) می فرمایند: خدا رحمت كند بنده ای را كه ما بین خود و همسرش (زنش) را اصلاح كند و با اوخوشرفتاری نماید؛ چرا كه خداوند برای تدبیر امور منزل و سبك كردن بار زن، مسئولیت خانواده و زن را بر دوش مردنهاده است.
3. پیامبر اكرم(ص) می فرمایند: گناه بزرگی است كه مرد، خانواده خود را رها كند، و بطور كامل و دقیق، نیازمندی های مختلف آنان را برآورده نسازد.
4. پیامبر اكرم(ص) می فرمایند: چندان جبرئیل از سوی خدای متعال درباره زنان سفارش كرد كه خیال كردم جز درصورت ارتكاب زنا، طلاقش جایز نباشد.
5. باز می فرمایند: بهترین مردان شما كسی است كه برای زنان و دخترانش بهتر باشد.
6. نیز می فرمایند: هر كس ـ از مردان ـ به خانواده خود رسیدگی نكند، ملعون است ملعون!
7. نیز می فرمایند: بهترین شما كسی است كه برای خانواده اش بهتر باشد و من برای خانواده ام از همه شما بهترم.
8. نیز می فرمایند: آن كه با خانواده و همسرش خوب رفتار كند، خداوند بر عمرش بیفزاید.
9. نیز می فرمایند: خدمت به خانواده نمی كند مگر آنكه صدیق و راست كردار باشد. و یا از شهیدان و در زمره آنان باشد،
یا مردی باشد كه خداوند، خیر دنیا و آخرت را برای او خواسته باشد. یعنی؛ چون انسانی نیك سیرت و محبوب خداوند است،می فهمد كه باید به خانواده و همسرش نیكی و احسان نماید.
10. در روایت دیگری فرموده است: مردی كه همسرش را بیازارد، نماز و هیچ كار خیری از او پذیرفته نیست. و اولین كسی است كه وارد آتش دوزخ خواهد شد.
11. نیز فرمودند: كسی كه زن میگیرد، باید احترامش كند.
12. فرمودند: تعجب میكنم از آن كسی كه همسرش را بیجا میزند: با این كه خود، به این كتك سزاوارتر است.
ملاحظه می كنید كه بر خلاف تصور شما تعداد روایاتی كه سفارش زن را به مرد نموده است، زیاد است. البته ما به تعداد كمی از آنها اشاره نمودیم.
خواهر عزیز! آیینی كه در مورد زن چنین سفارشاتی داشته و او را از نظر سرشت و خلقت همانند می شمارد، و حسن معاشرت واحترام به او را از وظایف قطعی مرد می داند، شایسته نیست كه چنین مورد بی مهری و قهر و تهاجم واقع گردد.
این كه گفته اید: «مردان بر زنان سروری دارند» و چنین برداشتی از كلمه «قوّام» در الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَی النِّساءِ نموده ایدصحیح نیست بلكه مقصود این است كه، مردان در امور مالی،اقتصادی و خانوادگی، سمت مسؤلیت و سرپرستی را دارند؛ چه این كه زنان به علت شرایط خاص جسمانی و سرپرستی امور منزل و مسئولیت امر توالد و نگهداری وسرپرستی اولاد، در كارها و مشاغل دشوار یا اموری كه با جریانها و حوادث اجتماعی ارتباط دارد، كارآیی لازم راندارند. و این یكی از خدمات بزرگ اسلام در مورد زنان است، كه با برداشتن تكالیف دشوار، شرایط را برای انجام مسئولیت حساس و دقیق همسری به ویژه مسئولیت مادری، مهیا ساخته است. علاوه بر این هرگز آیه نمی فرماید كه تمام مردان بر تمام زنان برتری دارند بلكه منظور از رجال در آیه شوهران است و در مقابل زنانشان (همسرانشان)،یعنی؛ درخانواده، شوهر سرپرستی زن را دارد. نه این كه تمام مردان نسبت به تمام زنان برتر هستند چون می بینیم كه در خانواده مادر با آن كه زن است نسبت به پسرش كه مرد است حالت سرپرستی دارد و اطاعت امر و نهی او واجب است.
اگر علاوه بر امور تربیت اولاد و مسایل دوران حمل و زایمان، رضاع (شیردادن)، سرپرستی و رسیدگی به امور منزل،بارهای دیگری نیز بر دوش زن قرار می گرفت، مثل مشكلاتی كه مربوط به تنظیم و اداره امور مختلف زندگی است،قطعاً از عدالت و انصاف دور بود. و زنان نمی توانستند به هر دو وظیفه خود چنان كه باید عمل نمایند.
بر همین اساس، اسلام با تقسیم وظایف، كوشیده است تا آن چه با سرشت و طبیعت زن هماهنگ بوده و روحاً وجسماً با آن انطباق دارد، بر عهده او قرار دهد. و آن چه با سرشت و ساختمان جسمی و فكری مرد منطبق است، درحوزه مسئولیت اوقرار دهد. پس می بینید در اسلام خبری از سرور بودن مرد نیست؛ و آن چه هست تقسیم وظایف است. امروز، نیز در كشورهای پیشرفته خصوصاً ژاپن، زنها از سنگینی بار مسئولیت خارج از خانه، اظهار نگرانی فراوانی می كنند و لذا نهضتی به نام «نهضت بازگشت به خانه» در كشورهای صنعتی در حال توسعه است.
اما روایت علی(ع) به امام حسن مجتبی(ع) و نیز روایت رسول اكرم(ص): اولاً: در مورد همه زنها نیست. ثانیاً: نهی از مشورت با زنان در زمینه اموری است كه زنها از آن اطلاع ندارند.
نقص عقلهم در زن به معنای حماقت یا دیوانگی او نیست؛ بلكه منظور كم بودن اطلاعات و تجربیات آنها در امور كلی واجتماعی و مسایل مربوط به كشور و غلبه احساسات است. آن هم به دلیل وضعیت خاص جسمی و روحی زن، عیب محسوب نمی شود.
اصولاً این دو روایت در یك نقطه مشتركند. و آن این كه: می خواهند زنانی را كه صلاحیت ورود در امور سیاسی وكشوری وجریانهای مختلف ندارند، متوجه مسئولیت خود ساخته، و از مداخله های نابجای آنها جلوگیری كنند. به علاوه دقت شود كه عقل در روایات حداقل دو گونه است، اول: عقل معاش، كه زنها در آن ضعف دارند یعنی؛ در اموراقتصادی و سیاسی و ... معمولاً ضعیف هستند. دوم: عقل معاد، كه منظور از آن راه كسب آخرت و عبادت است. دراین زمینه مهم ـ كه اصل عقل هم همین است ـ شاید زنها از مردها قویتر باشند. چون برای درك معارف، احساسات قوی و لطیف بسیار كارساز است.
به هر حال مسلماً این روایات نمی گویند: مردان در امور مربوط به خانه و مدرسه و سرپرستی و انتخاب نام و رنگ ولباس فرزندان با همسران خود مشورت نكنند و در هیچ امری اجازه اظهار نظر به آنها را ندهند. فرض كنید برادر متأهلی داشته باشید. بین خانواده شما و خانم او شكرآب شده باشد؛ آیا شما صلاح می دانید برادرتان با همسرش در مورد رفت و آمد به خانه شما مشورت نماید؟ مسلماً دوست ندارید؛ زیرا به خاطر این كدورت، برادرتان را از رفت و آمد به منزل شما منع خواهد نمود. آیا شما به چنین مردانی حق می دهید یا از آنها به عنوان مردانی نالایق تعبیر می كنید؟!
خواهر عزیز، زنان معمولاً تحت تأثیر احساسات و عواطف خود نظر می دهند و غالباً فكر و عقلشان، مورد تهاجم حب وبغضها و نظرات آنی و زودگذر آنهاست؛ لذا لازم است هادیان معصوم بشریت، مردان و زنان را نسبت به این خطرآگاه سازند. و سر رشته امور حساس را در معرض طوفان احساسات قرار ندهند.
خواهر عزیز! همین ترك نماز و قهر كردن با خدا آیا منشأیی جز احساسات تندو قضاوت عجولانه چیز دیگری دارد؟!شما كه به خدا، قرآن، پیامبران، نبی اكرم(ص) و ائمه راستین(ع) اعتقاد داشته وآنها را دوست دارید، با دیدن چند روایت كه معنای آن را درست متوجه نشدید، نماز را كه پایه دین است ترك نمودید!
آیا عقل، انسان را در این موارد به تحقیق و تعمق دعوت نمی كند؟ اگر شما به قیامت و معاد معتقدید چگونه مرتكب چنین معصیتی شدید؟ آیاپاسخ شما جز این است كه بگویید با دیدن این روایات عصبانی شده، قلبم شكست و احساس بر من غلبه نمود، لذانماز را ترك كردم! با این كه می دانم ازمهمترین واجبات دین بوده و ترك آن عقوبت سختی دارد.د
ر مورد ضعف ایمان به دلیل مسأله عادت ماهیانه،حضرت می خواهند هشدار بدهند كه كمبود عبادت خود را كه هر ماه هفت روز یا بیشتر و كمتر است، مورد توجه قرار دهند.
در روایت آمده است زنان می توانند این كمبودها را با وضو گرفتن و نشستن درجای نماز و اشتغال به ذكر و دعا و ... جبران نمایند چرا شما فقط یك روایت را می بینید؟!
اگر پیشوایان معصوم، زنان را ناپاك و ناقص می دانستند، چرا حضرت رسول اكرم(ص) آنقدر از حضرت خدیجه و حضرت فاطمه(س) قدردانی می فرمود؟ چرا دست دخترشان را می بوسید؟! چرا علی(ع) از همسرش به عظمت یاد می كرد؟ چرا امام حسین(ع) در واقعه سهمگین كربلا، زینب(س) را به منزله نایب خود قرار میدهد،و مسئولیت سنگین قافله سالاری خانواده خود را به ایشان می سپارد؟ چرا قرآن كریم از زنان بزرگی چون مریم(ع) و آسیه همسر فرعون به عنوان ضرب المثل فضیلت و عظمت تجلیل می فرمود؟ ضَرَبَ اللهُ مَثَلاً لِلَّذینَ آمَنُو اِمْرَأَتُ فِرْعَونَ ... وَ مَرْیَمُ ابْنتَ عمران...
خداوند برای كسانی كه ایمان آورند همسر فرعون و حضرت مریم را مثل آورد.تحریم 10 و 11
پس معلوم می شود نقص ایمانی اولاً، كلی و همه جانبه نیست. ثانیاً، این سخنان بیشتر جنبه تذكر و هشدار دارد.
ثالثاً، شامل حال همه زنان نمی شود. و رابعاً بسیاری از این نواقص قابل جبران است.
اما این كه چرا شهادت دو زن به منزله شهادت یك مرد است، علاوه بر جهاتی كه گفته شد (مانند غلبه احساسات وعدم حضور مستمر زنان و ...) به این دلیل است كه، در حفظ حقوق و مصلحت عمومی و در معرض خطر قرار ندادن جان و مال و ناموس مردم، جانب احتیاط رعایت شود. از سوی دیگر پذیرفتن شهادت یك مرد هم منوط به داشتن شرایط دقیقی است.
سفارش می كنیم در انتخاب كتاب و نویسنده بیشتر دقت كنید و چنین نیست كه نوشته هر نویسنده ای صحیح و مطابق با دیدگاه اسلام باشد .
در این زمینه مطالعه كتاب «نظام حقوق زن در اسلام» نوشته استاد مطهری(ره) و «شرح نهج البلاغه ج 11» استاد محمد تقی جعفری(ره) و كتاب «زن در آیینه جلال» را حتما مطالعه نمایید.





طبقه بندی: دختران،  مادران، 
به اشتراک گذاری:
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
ارسال توسط محمد رسول
نمایش نظرات 1 تا 30